اگر تا به حال فیلم دانلود کرده باشید حتما به ریلیزهای مختلفی برخورد کرده اید. فیلم هایی با فرمت، کیفیت و حجم های مختلف. اگر می خواهید این تفاوت ها را متوجه بشوید خواندن این مطلب را به شما توصیه می کنیم.
VCD
VCD یک قالب بر پایه فشرده سازی MPEG1 و دارای Bitrate ثابت ۱۱۵۰ کیلوبیت در ثانیه (kbps) و نیز رزولوشن ۲۴۰*۳۵۲ نقطه است . VCD ها اکثرا برای انتقال ریلیزهای با کیفیت پایین تر (screener, TC , TS , CAM) مورد استفاده قرار می گیرد ، برای اینکه کل فیلم حجم کمتری پیدا کند و بتوان مدت زمان بیشتری از فیلم را بتوان در یک دیسک جای داد . هم VCD ها و هم SVCD ها ، بر اساس دقیقه زمان بندی می شوند . و در حال حاضر ، دقیقا می توان ۸۰ دقیقه فیلم VCD را بر روی یک سی دی ۷۰۰ مگابایتی جا داد .
SVCD یا Super VCD
SVCD قالبی بر پایه الگوریتم فشرده سازی MEPG2 بوده (همانند DVD) ، و می تواند نرخ Bitrate متغیری تا حداکثر ۲۵۰۰ کیلوبیت در ثانیه (kbps) داشته باشد . رزولوشن تصویر در این قالب ۴۸۰*۴۸۰نقطه است لیکن حین پخش (توسط کامپیوتر یا دستگاه DVD-Player) ، نسبت ابعادی آن به ۴:۳ تبدیل می یابد (توجه دارید که رزولوشن ۴۸۰*۴۸۰ یک تصویر مربعی به ما میدهد ، ولی نسبت طول به عرض تلویزیون ها یا مانیتورهای عادی ۱/۳۱ و مستطیلی است) . با توجه به نرخ Bitrate متغیر ، مدت زمانی از فیلم SVCD که می توان بر روی یک CD جای داد ، متفاوت است ، و به طور معمول ۳۵ تا ۶۰ دقیقه فیلم SVCD روی یک CD جای می گیرد . برای رسیدن به کیفیت بهتر در SVCD ، در هنگام Encode کردن فیلم مادر ، از روش Multiple-Pass استفاده می شود . این روش زمان طولانی تری را می طلبد ولی حاصل آن ، فیلمی با حجم کمتر و کیفیت بهتر است .
XVCD/XSVCD
گاهی VCD و SVCD هایی هستند که از قوانین و مبانی استاندارد این قالب ها پیروی نمی کنند . در هر کدام از آنها ، ممکن است رزلوشن و یا Bitrate چیزی متفاوت از مقادیر استاندارد باشد . این نوع فیلم ها ، معمولا در کامپیوتر به راحتی به نمایش در می آیند ولی دستگاه های پخش کننده دیسک (DVD Player ها) ، عکس العمل های متفاوتی نسبت به آنها دارند (مثلا دستگاههای Philips آنها را بدون مشکل پخش می کنند ، ولی اکثر دستگاههای Sony فقط صدای این فیلم ها را پخش می کنند ) . این قالب معمولا توسط افرادی استفاده می شود که قصد ریلیز و پخش فیلم در اینترنت را ندارند ، و فیلم را برای آرشیو شخصی شان می خواهند .
Divx/Xvid
Divx (بخوانید : دیو اکس نه دایوایکس !) ،قالبی است که برای استفاده در پلت فرمهای چندرسانه ای طراحی شده است .Divx از دو سیستم کدینگ ، یکی Low Motion و دیگری High Motion استفاده می کند .
تا دو سال پیش ، تنها کدینگ Low Motion وجود داشت ، و اگر دقت کنید ، در فیلمهای Divx سالهای پیش ، فیلمهایی Drama ، Romance و ... که دارای صحنه های اکشن زیاد نبودند ، کیفیت قابل قبولی داشتند ولی در همان زمان ، فیلمهای اکشن که دارای صحنه هایی با حرکت دوربین زیاد و سریع بودند ، در قالب Divx دچار مشکل می شدند و کیفیت شدیدا افت می کرد .
از اواخر سال ۲۰۰۴ و با آمدن Divx نسخه ۵ ، کدینگ High Motion این مشکل را برطرف نمود . روشی تحت عنوان SBC یا Smart Bitrate Control در این نسخه به کار گرفته شده که در حین کدینگ فیلم مادر ، بسته به نوع صحنه ها ، سیستم کدینگ بین دو حالت Low Motion و High Motion سوئیچ می شود .
این قالب حالت Anamorphic دارد و مقادیر Bitrate و رزولوشن قابل تغییر و انتخاب دلخواه هستند .
اما تفاوت DivX و Xvid چیست ؟
بد نیست بدانید ، Xvid قالب اصلی و قدیمی تر است (اگر چه اکنون DivX شناخته شده تر است) . قالب Xvid از ابتدا به صورت Open Source (کد باز) ، طرح ریزی شده و هر کسی می تواند بنا به دلخواه خود ، تغییراتی در برنامه کدینگ آن ایجاد کند ، ولی DivX در واقع نوع انحصاری شده ی Xvid است ، و تغییرات در این قالب تنها توسط شرکت دارنده کپی رایت آن ، ایجاد می شود . همچنین در Divx ، تنظیمات مربوط به انتخاب Bitrate ، رزولوشن ، MultiPass Enconding و ... بسیار محدود شده اند . به تازگی ، شرکت های سازنده DVDPlayer نیز به مزیت های این قالب (کاهش شدید حجم فایل بدون کاهش آنچنانی از کیفیت فیلم در مقایسه با DVD) پی برده اند و در محصولات خود ، از DivX و Xvid نیز پشتیبانی می کنند.
CVD
CVD ترکیبی از دو قالب VCD و SVCD می باشد و عموما توسط اکثر دستگاههای DVD-Player پشتیبانی می شود . این قالب دارای کدینگ MPEG2 و نیز نرخ Bitrate مشابه SVCD است ولی رزولوشن آن ۴۸۰*۳۵۲ نقطه است . در حال حاضر هیچ گروهی فیلم ها را در این قالب ریلیز نمی کند .
DVD-R
DVD مخفف Digital Versatile Disc است (یعنی دیسک چندمنظوره ی دیجیتالی) . قطعا تاکنون با انواع مختلفی از دی وی دی ها رو به رو شده اید . مثل : DVD-R ، DVD+R ، DVD-RAM و DVD-RW و یا Mini-DVD .
آنچه ما بیش از همه در بازار ایران می بینیم و با آن سر و کار داریم DVD+R و DVD-R است . DVD های موجود در بازار ما ، عموما از نوع یک طرفه و یک لایه هستند و می تواند ۷/۴ گیگابایت اطلاعات ذخیره کنند (این حجم در حالت دولایه به ۴/۹ و در حالت دوطرفه و دولایه به ۱۷ گیگابایت می رسد) . فیلم های DVD ، دارای قالب فشرده سازی MPEG2 (همانند SVCD) هستند ولیکن رزولوشن آنها به طور استاندارد ۴۸۰*۷۲۰ نقطه بوده و دارای نرخ Bitrate متغیری از ۲ تا ۱۰مگابیت در ثانیه (Mbps) می باشند . یکی از مزیت های DVD ، امکان انتخاب زیرنویس به زبان های مختلف و حتی انتخاب زبان دوبله فیلم در برخی از آنهاست . در بسیاری از DVD ها پشت صحنه های فیلم و یا تبلیغ سایر فیلم ها و گاها Music Video های مرتبط با فیلم گنجانده می شود . حتما به یاد دارید که در اوائل ورود DVD به بازار ، بحث از گنجاندن امکان انتخاب نمای دید (Viewing Angle) در DVD ها بود ، ولی بد نیست بدانید ، این اتفاق جز در تعداد معدودی از فیلم ها رخ نداد و کم کم به فراموشی سپرده شد !!
Blu-Ray
در سال ۲۰۰۲ ، دو شرکت سونی و فیلیپس بعد از مدتها همکاری در ساخت دیسکهای نوری ، تکنولوژی جدید که بر اساس اساس پرتونهای لیزر آبی کار می کند ، Blu-Ray و HD-DVD نامگذاری شده است .
به وسیله این فرمت می توان بر روی یک دیسک یک لبه blu-ray اطلاعاتی با حجم ۲۳٫۳ , ۲۵ , ۲۷ گیگابایت و یعنی حدود ۴ ساعت فیلم با فرمت (High-definition (HDTV و ۱۳ ساعت فیلم با فرمت (Standard-definition (SDTV را ذخیره کرد.
یک دیسک ۲ لبه blu-ray می تواند حجمی برابر با ۴۶٫۶ , ۵۰ , ۵۴ گیگابایت را در خود جای دهد که این مقدار حافظه تقریباً برای ۸ ساعت فیلم HDTV کافی می باشد.
مزایای دیسکهای Blu-Ray
یکی از تفاوتهای بزرگ بین تکنولوزی Blu-Ray با دیگر فناوریها در ضخامت لایه پلاستیکی است که در دیسک نوری به کار می رود . در دیسکهای DVD معمول و HD-DVD ، ضخامت این لایه در حدود ۶/۰ میلی متر است ( ۶۰۰ میکرو ) که به وسیله یک لایه پلیمری و فرعی پوشانده شده است .در صورتیکه در دیسکهای Blu-Ray ، این لایه تنها در حدود ۱/۰ میلی متر ضخامت دارد که به وسیله لایه های فرعی بسیار نازکی پوشانده شده است .در نتیجه به علت نازک بودنلایه های دیسک Blu-Ray:
1. پخش شدن و پراکندگی امواج لیزر کمتر خواهد بود
۲٫ کمبود مواد و نازکی لایه ها باعث افزایش نفوذ پذیری لیزر و همچنین موجب ایجاد نقاط نازکتر و کوچکتر بر روی سطح دیسک می شود که این عامل باعث افزایش میزان ذخیره سازی اطلاعات بر روی هر لایه از دیسک می شود و به همین دلیل دیسکهای Blu-Ray دارای ظرفیت بالاتری نسبت به DVD و HD-DVD هستند .
معایب دیسکهای Blu-Ray
اگرچه کاهش ضخامت دیسک باعث افزایش ظرفیت در دیسکهای Blu-Ray گردیده ست ، این عامل باعث ایجاد مشکلاتی نیز می شود :
۱٫ در دیسکهایBlu-Ray به علت کاهش ضخامت دیسک ، مقاومت آن در برابر خراش ها و ضربه ها کم شده است و در صورت ایجاد خراش بر روی دیسک و یا هرگونه برخورد کوچک ، شاهد اختلال در بازیابی اطلاعات خواهیم بود .
۲٫ یکی دیگر از عیوب دیسکهای Blu-Ray نزدیک بودن لنز به صفحه دیسک است که این عامل سبب اختلال در کار لنز درایو ها می شود . زیرا در صورتی که به طور ناگهانی ضربه کوچکی به درایو وارد شود ، باعث تماس بین دیسک و لنز خواهد شد و در کار درایو و دیسک ، ایجاد اختلال خواهد کرد .
(اشاره : شرکت TDK نوع جدیدی از دیسکهای نوری خود را که در مقابل آسیبها مقاوم است ، به بازار عرضه نموده و آنرا Armor Plating نامیده است بر طبق گفته TDK این دیسها مقاومتی در حدود ۱۰۰ برابر دیسکهای معمولی دارند )
فرمت جدید دیگری بنام HD DVD که توسط شرکت Toshiba گسترش یافته رقیب اصلی blu-ray محسوب می شود. این فرمت تنها می تواند حجمی برابر ۱۵ گیگابایت را بر روی یک دیسک یک لبه ذخیره کند که نسبت به blu-ray بسیار کمتر است.
انتظار میرود تا Blu-ray بزودی بتواند با انتقال ضبط کننده های VCR و DVD به فرمت HDTV خود رو بعنوان فرمت استاندارد PC ها و فیلمهای HDمعرفی کند.
MKV File
ضمنا به فرمتهای فوق باید فرمت رایج و فوق العاده MKV رو هم اضافه کنم .این فرمت که در واقع یک نوع Video Director به حساب میاد میتونه مشتمل بر فایل ویدیویی و چند صدای مختلف و همچنین زیرنویس های مختلف باشد.
با توجه به گران بودن دیسکهای بلوری و HD-DVD ، فرمت هایی نظیر MKV میتواند برای دیدن این عناوین با کیفیت بالا به ما کمک کند .
بعد از این که گارد نسخه ۲ بلوری ها شکسته شد این امکان ایجاد شد که تمام بلوری ها پس از ریپ شدن و جدا سازی صدا از تصویر به mpeg4 و فرمت اولیه H264 یا VC1 آن تغییر کنه به H264 تحت فرمت ارجع AVI یا MPEG4 و به این ترتیب وارد قالب MKV بشود و با اضافه شدن صداهای DTS یا Dolby و Subtitle بتواند فیلم رو از حجم ۵۰ گیگابایتی BlyRay با حفظ کیفیت و رزولوشن به حجم ۹ گیگابایت در رزولوشن ۱۰۸۰P و ۴٫۵ گیگابایت در رزولوشن ۷۲۰P برساند . که امکان دانلودش برای ما میسر تر است .
برگرفته از تبیان
