اقتصاد سیاسی اطلاعات
از فرامرزی به فراملی :
دست اندرکاران عمده جریان داده ها در طول مرزهای ملی دولتها، سازمانهای بین دولتی و غیردولتی و همچنین فعالان خصوصی ارتباطات ، دوایر خدمات داده پردازی، شرکتهای چند ملیتی و انجمنهای فراملی هستند. این دست اندرکاران بر حسب علایق مخصوص خود در جریان داده فرامرزی با راهکارها و روشهای به حداکثر رساندن علایق ، می توانند جریان اطلاعات را ارتقا بخشند و یا اینکه آنرا محدود کنند. این مجموعه ای از علایق جنجال آفرین است که رسیدن به یک توافق گسترده سیاسی در مورد جریان داده فرامرزی را مشکل می نماید.
تنوع جریان داده ها :
اریک نوونتنی چهار نوع محتوای جریان داده ها را تعیین کرده است :
1- داده های عملکردی ( کاربردی )
2- داده ای تراکنش ملی (مبادلات مالی )
3- داده های مشخصات فردی
4- داده های علمی وفنی . الگوهای حرکت جریان داده های فرامرزی به چهارنوع کلی تقسیم می شود:
1) جریان جمع آوری و ثبت 2) جریان توزیع 3) جریان شبکه فراملی 4) جریان شبکه چند ملیتی .
از حریم خلوت تا فرمانروایی :
مساله و بحث جریان فرامرزی داده ها اگرچه گسترده ونامرتبط به نظر می رسد، زمینه عمومی علائق بحث برانگیزترین دست اندرکاران و فعالان ارتباطات رایانه ای بین المللی را منعکس می کند. در یکی از قدیمی ترین مطالعات مربوط به جریان فرامرزی داده ها ، آلن گوتلیب، چارلز دالفن وکنت کتز در سال 1974 پیشنهاد کردند که مسائل ارتباطات رایانه ای باید روشن کردن تنش بین علایق دولتهای متخاصم در حفاظت ، جلوگیری و کنترل اطلاعات از یک سو، و واردات ، صادرات و تبادل اندیشه ها از سوی دیگر ، و هر دو تعقیب اهداف دولتها و پشتیبانی از سیاستهای ملی بررسی شوند . با اینکه مقررات از کشوری به کشور دیگر متفاوت است ، اکثر کشورها از اصول حفظ مالکیت در قانون و استفاده منصفانه از اطلاعات پیروی می کنند:
1- باز بودن
2- دسترسی انفرادی
3- مشارکت انفرادی
4- مجموعه
5- استفاده
6- درز کردن
7- مدیریت اطلاعات
8- قابل اطمینان بودن
خدمات تجاری و اطلاعاتی :
با گسترش افق های نوین فناوری ارتباطات ، همه طرفین درباره مزایای بالقوه نوآوریهای جدید برای بشریت در صورت استفاده براساس برنامه ویژه سخن می گوید، اکثر طرفداران به پیشرفت های فناوری بعنوان طلایه داران عصر نوین رشد فزاینده و متعادل نگاه می کنند ، دیگران از این نکته ها چنین برداشت می کنند که اغنیاء به قیمت فقیرتر شدن فقراء غنی تر می شوند ،اگر تغییرات وضعیت کنونی به طور دقیق هدایت نشود. سنجش از راه دور به تعریف کمیته استفاده صلح آمیز از فضای بیرونی سازمان ملل عبارت است از : " نظامی از روشهای تعیین ماهیت و یا تعیین شرایط اهداف در سطح کره زمین و پدیده های موجود در زیر ، رو و یا بالای آن با استفاده از ابزارهای مشاهدات از سکوهای فضایی یا هوایی " . در کمیته استفاده صلح آمیز از فضای بیرونی سازمان ملل، توافق شد که سنجش از راه دور باید در موارد زیر انجام پذیرد:
1- به سود منافع همه کشورها باشد.
2- در هماهنگی با قوانین بین المللی باشد.
3- همکاریهای بین المللی را اعتلا بخشیده و دسترس پذیری منافع را به حداکثر برساند.
4- از آسیب به محیط زیست طبیعی کره زمین جلوگیری کند.
5- به وسیله کشورهایی که به سایر کشورهای علاقه مند کمکهای فنی می رسانند، انجام شود.
6- سازمان ملل نقش مفید و سازندهای در هماهنگی فعالیتهای سنجش از راه دور داشته باشد.
7- تا حد امکان ، اطلاعات مربوط به فجایع طبیعی به اطلاع کشورهای در معرض آنها رسانده شود.
8- داده ها در راستای آسیب رساندن به سایر کشورها مورد استفاده قرار نگیرد.
منابع :
اطلاعات و ارتباطات جهانی
پرفسور حمید مولانا ترجمه دکتر اسدالله آزاد – محمد حسن زاده – مریم اخوتی
اقتصاد اطلاعات در عصر نوین بهروز امین – نشریه جهان صنعت 16/3/83
اقتصاد اطلاعات مفاهیم و چشم انداز حمید محسنی. نشریه رهیافت. شماره 25 سال 1380
اقتصاد اطلاعات در جهان و ایران علیرضا نوروزی. نشریه پیام کتابخانه شماره 35 سال نهم شماره چهارم
این وبلاگ جهت اطلاع رسانی به دانشجویان کارشناسی ارشد کتابدرای و اطلاع رسانی همدان وهمچنین به مطالعه و بررسی شیوههای گوناگون تولید دانش، گردآوری منابع اطلاعاتی (کتاب، مجله، لوح فشرده، بانکهای اطلاعاتی، پایگاه اطلاعاتی، اینترنت و وب)، سازماندهی، بازیابی و اشاعه این منابع و محملهای اطلاعاتی میپردازد و در این راستا تلاش مینماید که در وقت خواننده یا کاربر صرفهجویی نماید.